IFRS S1 en IFRS S2 uitgelegd

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

De International Sustainability Standards Board (ISSB) heeft de IFRS Sustainability Disclosure Standards ontwikkeld als een mondiale basis voor informatie voor kapitaalmarkten. De term mondiale basis beschrijft de functie van de Standards: ze zijn bedoeld om een consistente, op beleggers gerichte basis te bieden die jurisdicties kunnen invoeren of waarop zij kunnen voortbouwen. Dit betekent niet dat de Standards in elk land automatisch rechtskracht hebben. De verplichte status hangt af van de relevante jurisdictie, toezichthouder, effectenregel of noteringsvereiste.

Voor rapportageteams is de belangrijkste verandering niet simpelweg een nieuwe klimaattabel. IFRS S1 en IFRS S2 verbinden duurzaamheidsinformatie met financiële verslagen voor algemene doeleinden en met de vooruitzichten van de entiteit - haar kasstromen, toegang tot financiering en kapitaalkosten op korte, middellange en lange termijn. Dit vereist dat finance-, risico-, strategie-, duurzaamheids-, juridische en governance-teams vanuit één gecontroleerde rapportagearchitectuur werken, in plaats van na afronding van de financiële overzichten een afzonderlijk ESG-verhaal op te stellen.

De ISSB is een onafhankelijke instantie voor standaardzetting binnen de IFRS Foundation. Haar Standards richten zich op informatie die nodig is voor bestaande en potentiële beleggers, kredietverstrekkers en andere crediteuren. Deze gebruikers nemen beslissingen over het kopen, verkopen of aanhouden van eigenvermogens- en schuldinstrumenten, het verstrekken of verkopen van leningen en ander krediet, en het uitoefenen van stemrecht of andere invloed op het gebruik van economische middelen door het management.

Deze focus op gebruikers bepaalt de rapportagelens. IFRS S1 vraagt niet om elk duurzaamheidsfeit dat voor elke stakeholder belangrijk kan zijn. De Standard vraagt om materiële informatie over duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze van invloed zijn op de vooruitzichten van de entiteit. Afhankelijkheden en impacts kunnen belangrijke input zijn omdat ze risico’s en kansen kunnen veroorzaken, maar het doel van de informatieverschaffing blijft de informatiebehoefte van primaire gebruikers van financiële verslagen voor algemene doeleinden.

IFRS S1 is de Standard met algemene vereisten. De Standard is van toepassing wanneer een entiteit duurzaamheidsgerelateerde financiële informatie opstelt en rapporteert in overeenstemming met de IFRS Sustainability Disclosure Standards. De Standard heeft betrekking op alle duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze van invloed zijn op de kasstromen, toegang tot financiering of kapitaalkosten van de entiteit op korte, middellange of lange termijn. Aangelegenheden waarvan redelijkerwijs niet kan worden verwacht dat ze van invloed zijn op de vooruitzichten van de entiteit vallen buiten de reikwijdte.

IFRS S1 stelt de rapportagearchitectuur vast die in huidige en toekomstige ISSB Standards wordt gebruikt. De Standard definieert materiële informatie, vereist een getrouwe presentatie en verbonden informatie, brengt de rapporterende entiteit in overeenstemming met de financiële overzichten, regelt de plaats en timing van informatieverschaffing, specificeert hoe bronnen van richtlijnen moeten worden gebruikt, vereist informatieverschaffing over significante oordelen en meetonzekerheid, en beheerst de complianceverklaring.

IFRS S2 is de klimaatspecifieke standaard. Deze is van toepassing op klimaatgerelateerde fysieke risico's, klimaatgerelateerde transitierisico's en klimaatgerelateerde kansen waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat ze van invloed zijn op de vooruitzichten van de entiteit. De standaard bouwt voort op IFRS S1 en vervangt deze niet. Een entiteit die IFRS S2 toepast, gebruikt IFRS S1 nog steeds voor materialiteit, getrouwe weergave, de rapporterende entiteit, samenhangende informatie, locatie, timing, oordeelsvormingen, onzekerheid en naleving.

IFRS S2 voegt klimaatspecifieke diepgang toe. De standaard vereist de classificatie van geïdentificeerde klimaatrisico's als fysieke risico's of transitierisico's, informatie over klimaatgerelateerde transitieplannen als de entiteit er een heeft, klimaatgerelateerde scenarioanalyses om de veerkracht te beoordelen, sectoroverschrijdende en sectorgebaseerde maatstaven, Scope 1-, Scope 2- en Scope 3-broeikasgasemissies en informatie over klimaatgerelateerde doelstellingen.

Figuur 1. IFRS S1 voorziet in de algemene architectuur die door IFRS S2 wordt gebruikt. Beide standaarden structureren toelichtingen rond governance, strategie, risicobeheer en maatstaven en doelstellingen.

Beide standaarden gebruiken vier kerninhoudsgebieden. De structuur is vertrouwd voor organisaties die de aanbevelingen van de TCFD gebruikten, maar de vereisten van de ISSB zijn niet slechts een TCFD-checklist. Elk inhoudsgebied is verbonden met de andere inhoudsgebieden en met de financiële overzichten.

Primaire gebruikers zijn bestaande en potentiële beleggers, kredietverstrekkers en andere crediteuren. IFRS S1 richt zich op informatie die van invloed kan zijn op hun beslissingen over het verstrekken van middelen. Het verband met de vooruitzichten komt tot uitdrukking in de verwachte effecten op kasstromen, toegang tot financiering of kapitaalkosten over korte, middellange of lange tijdshorizonten.

Materialiteit wordt toegepast op informatie. Informatie is materieel wanneer redelijkerwijs kan worden verwacht dat het weglaten, onjuist weergeven of verhullen ervan van invloed kan zijn op de beslissingen van primaire gebruikers. De oordeelsvorming is entiteitsspecifiek en hangt af van de aard of omvang, of beide, van de post waarop de informatie betrekking heeft. IFRS S1 schrijft geen universele score of drempelwaarde voor. Informatie wordt afzonderlijk en in combinatie beoordeeld, aan de hand van kwalitatieve en kwantitatieve factoren.

Sectorspecifieke informatie is een belangrijk onderdeel van verslaggeving volgens de ISSB. Bij het identificeren van duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen onder IFRS S1 verwijst de entiteit naar de informatieverschaffingsthema’s in de SASB Standards en houdt zij rekening met de toepasselijkheid daarvan. Wanneer geen ISSB Standard specifiek van toepassing is op een risico of kans, past de entiteit oordeelsvorming toe om relevante, getrouw weergegeven informatie te identificeren en verwijst zij naar de SASB-maatstaven en houdt zij rekening met de toepasselijkheid daarvan. De entiteit kan concluderen dat een thema of maatstaf niet van toepassing is op haar omstandigheden.

Voor klimaat vereist IFRS S2 dat de entiteit verwijst naar de Industry-based Guidance on Implementing IFRS S2 en rekening houdt met de toepasselijkheid daarvan. Dit is geen toestemming om elke sectorspecifieke maatstaf zonder beoordeling over te nemen. Het verslaggevingsteam zou de sectoren van de entiteit, de beoordeelde thema’s, de beslissingen over toepasselijkheid, de geselecteerde of aangepaste maatstaven en de bron van een door de entiteit ontwikkelde maatstaf moeten documenteren.

De duurzaamheidsgerelateerde financiële informatieverschaffing heeft dezelfde rapporterende entiteit als de gerelateerde financiële overzichten. Zij maakt deel uit van financiële verslaggeving voor algemene doeleinden en kan worden opgenomen in het bestuursverslag, een strategisch verslag, een geïntegreerd verslag of een ander verslag dat deel uitmaakt van de financiële verslaggeving voor algemene doeleinden, met inachtneming van lokale vereisten. Vereiste informatie kan door middel van verwijzing worden opgenomen als het verslag waarnaar wordt verwezen onder dezelfde voorwaarden en op hetzelfde moment beschikbaar is en de verwijzing de begrijpelijkheid van de informatieverschaffing niet vermindert.

De informatieverschaffing heeft betrekking op dezelfde verslagperiode als de gerelateerde financiële overzichten en wordt normaal gesproken op hetzelfde moment gerapporteerd. IFRS S1 bevat een overgangsverlichting voor het eerste jaar die latere publicatie binnen bepaalde grenzen kan toestaan, maar een rechtsgebied kan een ander tijdschema vaststellen. Verslaggevingsteams zouden de overgangsverlichting van de Standard moeten onderscheiden van lokale indieningstermijnen.

IFRS S2 past de vier kerninhoudsgebieden toe op klimaat en voegt specifieke informatie toe. Verslaggevingsteams zouden ten minste zes onderling verbonden klimaatwerkstromen moeten plannen.

Identificeer klimaatgerelateerde fysieke risico’s, transitierisico’s en kansen waarvan redelijkerwijs kan worden verwacht dat zij de vooruitzichten beïnvloeden, met vastgestelde tijdshorizonten en concentratie in de waardeketen.

Licht de effecten op het bedrijfsmodel en de waardeketen, de strategie en de besluitvorming toe, met inbegrip van een eventueel klimaatgerelateerd transitieplan van de entiteit en de wijze waarop dit wordt gefinancierd.

Analyseer huidige en verwachte financiële effecten en breng deze in verband met financiële planning en de gerelateerde financiële overzichten.

Gebruik klimaatgerelateerde scenarioanalyses, in verhouding tot de omstandigheden van de entiteit, om klimaatveerkracht te beoordelen en informatie daarover te verschaffen.

Stel sectoroverschrijdende maatstaven op, waaronder Scope 1-, Scope 2- en Scope 3-broeikasgasemissies, informatie over transitierisico’s, fysieke risico’s, kansen, kapitaaltoewijzing, koolstofprijzen en beloning, voor zover van toepassing en materieel.

Identificeer sectorspecifieke maatstaven en verschaf informatie over klimaatdoelstellingen, methodologieën, basiswaarden, voortgang, herzieningen en elk voorgenomen gebruik van koolstofkredieten voor nettodoelstellingen.

IFRS S1 en IFRS S2 zijn van kracht voor jaarlijkse verslagperioden die op of na 1 January 2024 beginnen. Eerdere toepassing is alleen toegestaan wanneer de twee Standards tegelijkertijd worden toegepast en het feit van vervroegde toepassing wordt vermeld. Deze ingangsdatum regelt de toepassing van de Standards; zij legt op zichzelf geen wettelijke verplichting op aan entiteiten in elk rechtsgebied.

Een entiteit kan alleen een expliciete en onvoorwaardelijke verklaring van naleving afleggen wanneer haar duurzaamheidsgerelateerde financiële informatie voldoet aan alle vereisten van de IFRS Sustainability Disclosure Standards. De verklaring is geen algemene beschrijving van de ontwikkelingsrichting. Een entiteit die geselecteerde vereisten toepast, de standaarden als referentie gebruikt of toewerkt naar naleving, moet de mate van toepassing toelichten zonder de verklaring van naleving te gebruiken.

De conclusie over naleving moet een beheerst projectresultaat zijn. Hiervoor is een informatieverschaffingsmatrix op vereiste-niveau nodig, bewijs van materialiteitsbeoordelingen, een overzicht van overgangsverlichtingen en lokale wijzigingen, een beoordeling van alle openstaande tekortkomingen en bevestiging dat aan de vereisten inzake de rapportagelocatie, timing, vergelijkende cijfers en verbonden informatie is voldaan.

Ze worden niet automatisch wereldwijd wet, alleen omdat de ISSB ze heeft uitgevaardigd of omdat hun ingangsdatum is verstreken.

Ze vereisen geen informatieverschaffing over elk duurzaamheidsonderwerp, elke SASB-maatstaf of elk feit waar alle groepen belanghebbenden om vragen.

Ze schrijven geen universele materialiteitsscore, drempelwaarde, enquête, softwareplatform of rapportagesjabloon voor.

IFRS S2 vereist niet dat een entiteit een klimaattransitieplan opstelt als zij er geen heeft; de Standard vereist informatie over elk plan dat de entiteit heeft en over haar strategie en doelstellingen.

Ze leggen zelf geen universele verplichting tot externe assurance op, hoewel lokale wetgeving, beursregels of de gekozen assurance-regelingen van de entiteit dit wel kunnen doen.

Ze vervangen de gerelateerde financiële overzichten niet en nemen evenmin de noodzaak weg om verbanden, consistentie en verschillen tussen duurzaamheidsinformatie en financiële verslaggeving toe te lichten.

Een beursgenoteerde detailhandelaar exploiteert winkels en magazijnen en beheert een online marktplaats in verschillende landen. In het risicoregister zijn verstoring van de toelevering door klimaatgerelateerde factoren, blootstelling aan energieprijsrisico's, waterstress in geselecteerde landbouwregio's waar wordt ingekocht, verstoring van arbeidspraktijken bij uitbestede logistiek en een kans door winkelindelingen met een lager energieverbruik geïdentificeerd. Het management heeft al een klimaattransitieplan ontwikkeld, maar nog geen organisatiebreed IFRS S1-proces ontworpen.

Het rapportageteam gebruikt IFRS S2 voor de klimaatwerkstroom: het classificeert fysieke risico's en transitierisico's, voert scenarioanalyses uit, stelt Scope 1-3-emissies op, beoordeelt financiële effecten en verschaft informatie over het transitieplan en de doelstellingen. Parallel daaraan wordt IFRS S1 gebruikt om andere duurzaamheidsgerelateerde risico's en kansen te identificeren die de vooruitzichten kunnen beïnvloeden. Het team verwijst naar en overweegt de relevante SASB-onderwerpen voor detailhandel en e-commerce, beoordeelt ERM, vragen van beleggers, verstoringen bij leveranciers en financiële planning, en beoordeelt materiële informatie voor elke geïdentificeerde aangelegenheid.

Het definitieve rapport gebruikt één geïntegreerde governance-informatieverschaffing, omdat het bestuur en het management toezicht houden op duurzaamheidsgerelateerde risico's en kansen via dezelfde structuren. Strategie en maatstaven worden uitgesplitst waar de aangelegenheden verschillen. De klimaatscenarioanalyse wordt niet gepresenteerd als bewijs voor arbeids- of waterrisico's. De complianceverklaring wordt pas gepubliceerd nadat de vereistenmatrix en besluiten over overgangsverlichting zijn goedgekeurd.

Figuur 2. Routekaart op hoofdlijnen, van toepasselijkheid en governance via identificatie van risico’s en kansen, materialiteit, gegevens en publicatie.

Bevestig de rapportagebasis. Identificeer de vereiste vanuit de jurisdictie of de vrijwillige doelstelling, de rapportage-entiteit, de rapportageperiode, de beoogde bewering en de toepasselijke broneditie.

Creëer programm governance. Wijs een sponsor vanuit het bestuur, een eindverantwoordelijke bestuurder, een technisch leidinggevende en werkstroomeigenaren aan binnen finance, duurzaamheid, risico, strategie, juridische zaken en interne beheersing.

Breng het geheel van risico’s en kansen in kaart. Gebruik de waardeketen, ERM, strategie, afhankelijkheden en impacts, SASB-onderwerpen, klimaatanalyse en externe onderbouwing.

Beoordeel materiële informatie. Pas de beslissingstoets voor primaire gebruikers, aard en omvang, kwalitatieve en kwantitatieve factoren, gecombineerde effecten en de toets op verhulling toe.

Voltooi de klimaatspecifieke analyse. Ontwikkel GHG-gegevens, scenarioanalyse, veerkracht, toelichtingen over transitieplannen, klimaatmaatstaven, doelstellingen en financiële gevolgen.

Bouw het systeem voor toelichtingen en onderbouwing. Breng vereisten, eigenaren, bronnen, methoden, beheersingsmaatregelen, oordelen, schattingen, beperkingen en goedkeuringen in kaart.

Stel samenhangende toelichtingen op. Organiseer het verslag rond de vier kerninhoudsgebieden en laat daarbij de verbanden zien tussen risico’s, strategie, maatstaven, financiële gevolgen en financiële overzichten.

Doorloop de compliancecontrole. Los hiaten op, valideer overgangsverlichtingen, toets locatie en timing, keur de verklaring goed en bewaar een volledig beoordelingstraject.

Primaire gebruikers zijn bestaande en potentiële beleggers, kredietverstrekkers en andere crediteuren. Zij gebruiken de toelichtingen bij hun beslissing om aandelen of schuldinstrumenten te kopen, verkopen of houden, krediet te verstrekken of te verkopen, of stemrechten en andere rechten uit te oefenen met betrekking tot het gebruik van economische middelen door het management's.

IFRS S1 en IFRS S2 creëren geen wereldwijde wettelijke rapportageverplichting enkel omdat hun ingangsdatum is verstreken. Zij zijn van toepassing op jaarlijkse verslagperioden die beginnen op of na 1 January 2024, maar elke jurisdictie beslist of en wanneer zij deze verplicht stelt voor lokale entiteiten.

IFRS S1 vereist niet elke SASB-maatstaf. De entiteit verwijst naar relevante SASB-onderwerpen en -maatstaven en neemt deze in aanmerking, past vervolgens entiteitsspecifieke oordeelsvorming toe en documenteert welke maatstaven zijn geselecteerd, aangepast of niet van toepassing zijn bevonden.