IFRS S1 Rapporterende entiteit en afbakening: financiële overzichten, waardeketen en broeikasgasgegevens

Afbakeningsproblemen ontstaan meestal doordat teams de woorden “groep”, “waardeketen” en “broeikasgasafbakening” gebruiken alsof ze hetzelfde betekenen. Dat doen ze niet. De rapporterende entiteit beantwoordt de vraag over wiens vooruitzichten de duurzaamheidsgerelateerde financiële informatieverschaffing uitleg geeft. De waardeketen identificeert waar relevante interacties, hulpbronnen, afhankelijkheden, risico’s en kansen voorkomen. Een metriekafbakening identificeert welke entiteiten, activiteiten of werkzaamheden in een bepaalde berekening worden opgenomen. Een goed opgesteld verslag houdt deze lagen met elkaar verbonden, maar onderscheidt ze duidelijk.

De rapporterende entiteit, de waardeketen en de metriekafbakening houden verband met elkaar, maar beantwoorden elk een andere rapportagevraag.

Paragraaf 20 van IFRS S1 vereist duurzaamheidsgerelateerde financiële toelichtingen voor dezelfde verslaggevende entiteit als de gerelateerde financiële overzichten. De toelichtingen moeten ook de financiële overzichten identificeren waarop zij betrekking hebben. Deze regel voorkomt dat een duurzaamheidsrapport stilzwijgend een beperktere of bredere entiteit gebruikt dan het financiële verslag, terwijl de resultaten worden gepresenteerd als een samenhangende set financiële verslaggeving voor algemene doeleinden.

Voor geconsolideerde financiële overzichten legt IFRS S1 B38 uit dat de verslaggevende entiteit bestaat uit de moedermaatschappij en haar dochterondernemingen als één verslaggevende entiteit. De duurzaamheidsinformatieverschaffing moet gebruikers daarom in staat stellen te begrijpen hoe duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen de vooruitzichten van die groep beïnvloeden. Interne operationele segmenten, juridische entiteiten en locaties kunnen worden gebruikt voor gegevensverzameling en uitsplitsing, maar vervangen de verslaggevende entiteit op groepsniveau niet.

Geassocieerde deelnemingen en joint ventures worden vaak anders verwerkt dan geconsolideerde dochterondernemingen. Zij kunnen daarom buiten de geconsolideerde boekhoudkundige groep vallen en toch economisch belangrijk blijven voor de verslaggevende entiteit. IFRS S1 lost de afbakeningsvraag niet op door te zeggen: “neem elke deelneming op” of “sluit alles buiten consolidatie uit”. In plaats daarvan beoordeelt de entiteit hoe de relatie aanleiding geeft tot duurzaamheidsgerelateerde risico’s of kansen die haar vooruitzichten kunnen beïnvloeden en welke informatie materieel is om deze toe te lichten.

De tabel is een praktische oriëntatie en geen boekhoudkundig advies. De exacte classificatie en verwerkingswijze in de consolidatie moeten worden ontleend aan de gerelateerde financiële overzichten en het toepasselijke verslaggevingsstelsel.

IFRS S1 definieert de waardeketen als het volledige scala aan interacties, middelen en relaties die verband houden met het bedrijfsmodel en de externe omgeving van de rapporterende entiteit. Dit omvat zowel activiteiten als toeleverings-, marketing- en distributiekanalen, het gebruik en het einde van de levensduur van producten, financiering en de geografische, geopolitieke en regelgevingsomgeving. Het perspectief van de waardeketen is daarom niet beperkt tot contractuele leveranciers en klanten of tot entiteiten waarover de rapporterende entiteit zeggenschap heeft.

Informatie over de waardeketen is aangelegenheidsspecifiek. Een risico met betrekking tot arbeidspraktijken kan geconcentreerd zijn bij arbeidsbemiddelingsbureaus en leveranciers met een hoog risico; een risico met betrekking tot productveiligheid kan zich uitstrekken tot distributeurs en eindgebruikers; de klimaatblootstelling van een bank kan geconcentreerd zijn bij kredietnemers en entiteiten waarin wordt belegd. De reikwijdte moet opnieuw worden beoordeeld wanneer zich een significante gebeurtenis of significante wijziging in omstandigheden voordoet, met inbegrip van een materiële wijziging in het bedrijfsmodel, de ondernemingsstructuur of de waardeketen.

Breng de upstream- en downstreamactiviteiten in kaart die elk materieel risico of elke materiële kans creëren, overdragen of concentreren.

Identificeer het type relatie, de geografische locatie, de activiteit en de afhankelijkheid, in plaats van uitsluitend te vertrouwen op juridische eigendom.

Maak onderscheid tussen informatie die nodig is om de aangelegenheid te identificeren en informatie die nodig is om een bepaalde maatstaf te meten.

Gebruik redelijke en onderbouwbare informatie die beschikbaar is zonder buitensporige kosten of inspanning wanneer de Standard in dat mechanisme voorziet.

Documenteer materiële lacunes en schattingsmethoden in plaats van gegevens van buiten de groep automatisch als niet-beschikbaar te behandelen.

Een maatstaf kan een afbakening hanteren die afwijkt van die van de rapporterende entiteit, omdat de toepasselijke Standard of meetmethodologie de populatie anders definieert. Maatstaven voor werknemers kunnen uitsluitend werknemers omvatten of ook niet-werknemers; watermaatstaven kunnen gericht zijn op faciliteiten in gebieden met waterstress; een sectormaatstaf kan een productie- of omzetafbakening hanteren; voor broeikasgasemissies worden organisatorische en waardeketenconcepten gebruikt. Elke gepubliceerde maatstaf moet daarom een eigen afbakeningsregistratie bevatten, ook wanneer veel maatstaven dezelfde groepsperimeter hanteren.

IFRS S2 vereist toelichting van de absolute bruto Scope 1-, Scope 2- en Scope 3-broeikasgasemissies, onder voorbehoud van de gedetailleerde vereisten en vrijstellingen van de Standard. Voor Scope 1 en Scope 2 vereist alinea 29(a)(iv) een uitsplitsing tussen de geconsolideerde administratieve groep en andere entiteiten waarin wordt geïnvesteerd die in de meting zijn opgenomen, zoals geassocieerde deelnemingen, joint ventures of niet-geconsolideerde dochterondernemingen. Deze uitsplitsing maakt de relatie tussen de perimeter van de financiële verslaggeving en de meetgrens voor broeikasgassen zichtbaar.

IFRS S2 vereist ook toelichting van de meetbenadering, inputs en veronderstellingen voor broeikasgassen. Wanneer de GHG Protocol Corporate Standard wordt gebruikt, identificeert de entiteit of zij een benadering op basis van het aandeel in het eigen vermogen of een zeggenschapsbenadering toepast en licht zij de keuze en de relatie daarvan met de doelstelling van de toelichting toe. De meetgrens voor broeikasgassen kan daarom afwijken van de consolidatiegrens voor de financiële verslaggeving. Het rapport mag niet impliceren dat “operationele zeggenschap” en “financiële zeggenschap” gelijkwaardig zijn, alleen omdat beide zeggenschap worden genoemd.

Scope 3 is opnieuw anders. Deze omvat indirecte emissies in de upstream- en downstreamwaardeketen en vereist dat alle 15 Scope 3-categorieën in aanmerking worden genomen. IFRS S2 vereist toelichting van de opgenomen categorieën en informatie over meetinputs en veronderstellingen. Een Scope 3-afbakening ontstaat daarom niet door alle entiteiten buiten de consolidatie bij elkaar op te tellen; deze wordt per categorie ontwikkeld op basis van waardeketenactiviteiten, methodologie en de vereisten van de Standard.

Het volgende hypothetische voorbeeld laat zien hoe één rapporterende entiteit verschillende meetafbakeningen kan gebruiken zonder gebruikers te verwarren. De feiten en conclusies moeten worden aangepast aan de grondslagen voor financiële verslaggeving van de entiteit, de GHG-methode en de toepasselijke vereisten van de ISSB.

Een aansluiting per maatstaf voorkomt dat de afbakeningen voor financiële verslaggeving, GHG en de waardeketen als onderling uitwisselbaar worden gepresenteerd.

Een geconsolideerde industriële groep bezit 50% van een joint venture die een verwerkingsfaciliteit met hoge emissies exploiteert. De joint venture wordt volgens de equitymethode verwerkt en maakt geen deel uit van de geconsolideerde boekhoudkundige groep van de groep. De groep gebruikt een benadering op basis van operationele zeggenschap voor zijn inventaris van broeikasgasemissies en heeft geen zeggenschap over de activiteiten van de joint venture. De emissies van de joint venture zijn daarom uitgesloten van de organisatorische afbakening van Scope 1 en Scope 2 van de groep, maar zijn opgenomen in de relevante verwerking van Scope 3 op basis van de toepasselijke methodologie. Een afzonderlijke capaciteitsmaatstaf omvat het aandeel van de groep in de productie van de joint venture, omdat het management deze gebruikt om de blootstelling aan de transitie te beoordelen.

De toelichting identificeert de groep als de rapporterende entiteit voor IFRS S1, licht de boekhoudkundige verwerking van de joint venture en de materiële blootstelling aan de transitie toe, vermeldt de organisatorische benadering voor broeikasgasemissies, verstrekt de vereiste categorieën van broeikasgasemissies en legt uit waarom de productiemaatstaf een andere afbakening heeft. Het resultaat is niet één universele afbakening; het is een transparante aansluiting van drie verschillende meetdoeleinden.