Herziene ESRS en vrijwillige standaard gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU
De herziene Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS) en de nieuwe vrijwillige duurzaamheidsrapportagestandaard zijn nu gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie.
De Europese Commissie heeft beide gedelegeerde handelingen op 3 juli 2026 vastgesteld. Ze zijn in het Publicatieblad gepubliceerd op 21 september, na toetsing door het Europees Parlement en de Raad. EFRAG bevestigde de publicatie op 22 september en publiceerde bijgewerkte richtsnoeren en ondersteunende bronnen.
De definitieve teksten in het Publicatieblad bevatten kleine wijzigingen en correcties ten opzichte van de versies die de Commissie in juli heeft gepubliceerd. De in het Publicatieblad gepubliceerde versies zijn daarom de definitieve juridische teksten.
Herziene ESRS: Wat nu definitief is
Gedelegeerde Verordening van de Commissie (EU) 2026/1563 wijzigt Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 en vervangt de bestaande ESRS-bijlagen door de herziene standaarden.
Volgens de European Commission vermindert de herziening het aantal verplichte datapunten met meer dan 60% en het totale aantal datapunten met meer dan 70%. De Commissie schat bovendien dat de verslagleggingskosten per onderneming met meer dan 30% zullen dalen.
De wijzigingen gaan verder dan het verwijderen van afzonderlijke datapunten. De herziene standaarden verkorten en herstructureren de vereisten en wijzigen verschillende regels voor de wijze waarop duurzaamheidsinformatie wordt geïdentificeerd en opgesteld.
Materialiteit is een van de gebieden die in ESRS 1 zijn herzien. De standaarden staan een onderneming toe een top-downbenadering, een bottom-upbenadering of een combinatie van beide te gebruiken bij het identificeren van materiële impacts, risico's en kansen.
Bij een top-downbenadering kan de beoordeling beginnen met de strategie en het bedrijfsmodel van de onderneming, met inbegrip van haar sectoren, geografische gebieden en upstream- en downstreamwaardeketen. Een meer gedetailleerde beoordeling is vereist wanneer materialiteit of niet-materialiteit op dat niveau niet kan worden vastgesteld.
De standaarden introduceren ook redelijke en onderbouwde informatie die beschikbaar is zonder onevenredige kosten of inspanning in verschillende onderdelen van het rapportageproces, waaronder aspecten van de materialiteitsbeoordeling en informatie over de waardeketen.
Er zijn specifieke vrijstellingen beschikbaar voor overnames en desinvesteringen, gedeeltelijke rapportage van een metriek wanneer geen betrouwbare gegevens voor de volledige rapportagegrens kunnen worden verkregen, en de verwerking van bepaalde gezamenlijke activiteiten.
Een nieuwe vrijwillige standaard voor duurzaamheidsrapportage
Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560stelt een standaard voor duurzaamheidsrapportage voor vrijwillig gebruik vast.
Artikel 2 bepaalt dat ondernemingen die niet krachtens de artikelen 19a en 29a van de Richtlijn jaarrekeningen aan verplichte duurzaamheidsrapportage zijn onderworpen, vrijwillig duurzaamheidsinformatie mogen openbaar maken overeenkomstig de standaard.
Bijlage I geeft de standaard een meer specifieke beoogde reikwijdte: deze is ontworpen voor ondernemingen die op hun balansdatum in het voorafgaande boekjaar gemiddeld niet meer dan 1,000 werknemers hebben.
Het kader is gebaseerd op de standaard die eerder is vastgesteld bij Aanbeveling (EU) 2025/1710 van de Commissie en behoudt de modulaire structuur ervan:
- een Basismodule; en
- een Uitgebreide module.
De Vrijwillige Standaard is bedoeld om ondernemingen te helpen reageren op verzoeken om duurzaamheidsinformatie van zakenpartners, banken en investeerders, en ondersteunt tegelijkertijd het interne beheer van duurzaamheidskwesties.
Het plafond voor de waardeketen is beperkter dan de volledige Vrijwillige Standaard
Verordening 2026/1560 stelt ook het plafond voor de waardeketen vast.
Deze stelt de bovengrens vast van de duurzaamheidsinformatie die ondernemingen die onderworpen zijn aan verplichte rapportage, voor CSRD-rapportagedoeleinden kunnen opvragen bij beschermde ondernemingen in hun waardeketens.
Het plafond dekt niet elke openbaarmaking in de Vrijwillige Standaard. Artikel 3 bepaalt dat het uitsluitend de in Bijlage II vermelde datapunten omvat.
De volledige Vrijwillige Standaard heeft daarom een ruimer toepassingsgebied dan het plafond voor de waardeketen, dat beperkt is tot de datapunten in Bijlage II.
Inwerkingtredingsdata en de overgang naar 2026
De herziene ESRS-verordening treedt in werking op 10 november 2026 en is van toepassing op boekjaren die aanvangen op of na 1 januari 2027.
Voor boekjaren die aanvangen tussen 1 januari en 31 december 2026 mogen ondernemingen die al rapporteren op grond van ESRS de vorige standaarden of de herziene versie gebruiken. Wanneer de vorige ESRS worden gebruikt, mogen ook bepaalde versoepelingen van het herziene kader worden toegepast, waaronder versoepelingen met betrekking tot de top-downbenadering van materialiteit, onevenredige kosten of inspanningen, overnames en desinvesteringen, een gedeeltelijke rapportageomvang voor bepaalde maatstaven en bepaalde gezamenlijke activiteiten.
De duurzaamheidsverklaring moet aangeven welke versie van de standaarden is toegepast.
Verordening 2026/1560 is op 24 september 2026 in werking getreden. Artikel 3 inzake het plafond voor de waardeketen is van toepassing op boekjaren die aanvangen op of na 1 januari 2027.
EFRAG-ondersteuning voor de vrijwillige standaard
Verordening 2026/1560 bepaalt dat ondernemingen die de vrijwillige standaard toepassen ook gebruik mogen maken van de praktische richtsnoeren die door EFRAG worden verstrekt. Bijlage I verwijst gebruikers ook naar de EFRAG Knowledge Hub voor richtsnoeren, sjablonen en ondersteunende hulpmiddelen.
EFRAG bereidt ook geactualiseerde digitale hulpmiddelen voor de Vrijwillige Standaard voor; deze ondersteunende materialen maken geen deel uit van de verplichte wettelijke vereisten.
Ontwerp van de XBRL-taxonomie voor de herziene ESRS
Afzonderlijk publiceerde EFRAG de 2026 herziene ESRS ontwerp-XBRL-taxonomie op 17 september 2026 samen met een Technische toelichtende nota.
De taxonomie is afgestemd op de 2026 Draft List of Datapoints en is ontworpen om machineleesbare duurzaamheidsverklaringen in Inline XBRL te ondersteunen.
De openbare raadpleging is geopend tot en met 11 november 2026.
EFRAG classificeert zowel de Ontwerptaxonomie als de Technische Toelichtende Nota als niet-gezaghebbend ondersteunend materiaal. Deze vervangen de ESRS niet, vormen geen implementatierichtsnoer en introduceren geen informatieverschaffingsvereisten. De publicatie van de taxonomie maakt digitale tagging evenmin verplicht.
Na de raadpleging is EFRAG van plan de taxonomie als technisch advies af te ronden en deze tegen het einde van 2026 over te dragen aan de European Securities and Markets Authority (ESMA) en de Europese Commissie.
Voor de praktijk: voorbereiden op 2027
Voor 2026-rapportage dienen ondernemingen die ESRS toepassen, te bevestigen welke versie van de standaarden is gebruikt en een duidelijke administratie bij te houden van eventueel toegepaste overgangsregelingen.
Voor boekjaren die aanvangen vanaf 1 januari 2027 dienen bestaande inventarissen van informatieverschaffingen en datapoint-mappings te worden getoetst aan de herziene standaarden, met inbegrip van wijzigingen in de materialiteitsbeoordeling, rapportagegrenzen en beschikbare vrijstellingen.
Bedrijven die duurzaamheidsinformatie opvragen bij partners in de waardeketen, moeten die verzoeken ook toetsen aan de datapunten van Bijlage II die het waardeketenplafond bepalen.
