ESRS versus IFRS S1 en IFRS S2: belangrijkste verschillen in materialiteit, reikwijdte en rapportage

Een onderneming die volgens beide stelsels rapporteert, kan veel inspanning besparen door gemeenschappelijke governance, risico-identificatie, het in kaart brengen van de waardeketen, klimaatdata, financiële planning en bewijsmateriaal. Die besparing verdwijnt wanneer het project wordt opgebouwd rond één ongedifferentieerde ‘ESG-materialiteitsmatrix’. Dat ontwerp kan ernstige impacts die niet materieel zijn voor beleggers buiten beschouwing laten, impactinformatie opnemen in een conformiteitsverklaring onder IFRS S1 zonder een toets op beslissingsnut, de verkeerde rapporterende entiteit gebruiken of ervan uitgaan dat assurance in de EU automatisch een IFRS S1/S2-verklaring valideert.

Figuur 1. Eén programma kan ESRS en IFRS S1/S2 ondersteunen, maar materialiteitsbeslissingen en rapportagebeweringen blijven afzonderlijk. Educatieve visual van London Reporting Academy.

De twee systemen overlappen het duidelijkst bij duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen die de financiële vooruitzichten zouden kunnen beïnvloeden. Financiële materialiteit onder ESRS en materialiteit onder IFRS S1 zijn daarom vaak gebaseerd op dezelfde gegevens over ondernemingsrisico’s, strategie, scenario’s en financiële planning. Deze moeten nog steeds worden getoetst aan de precieze definities, gebruikers, tijdshorizonten en informatieverschaffingsvereisten van elk raamwerk.

ESRS voegt een tweede onafhankelijke route toe: een kwestie kan materieel zijn vanwege de materiële impacts van de rapporterende onderneming op mensen of het milieu, zelfs als geen materieel financieel effect is vastgesteld. Dit is geen aanvullende “context” die altijd uit een op IFRS gerichte rapportage kan worden weggelaten; het is kerninformatie onder ESRS. Omgekeerd kan een risico dat materieel is voor beleggers informatieverschaffing onder IFRS vereisen, ook wanneer de gerelateerde externe impact niet materieel is volgens impactmaterialiteit onder ESRS.

Beide raamwerken vertrekken van de entiteit die financiële overzichten rapporteert. Dit creëert een sterke gemeenschappelijke basis voor stamgegevens over de entiteit, consolidatie, rekeningen en verslagperioden. Het praktische verschil doet zich voor wanneer duurzaamheidsinformatie verder reikt dan de groep waarover zeggenschap wordt uitgeoefend en wanneer een maatstaf een gespecialiseerde grens gebruikt.

Eén enkele vlag “opgenomen in ESG-grens” is niet voldoende. Het gegevensmodel moet de opname van juridische entiteiten, de financiële consolidatiemethode, het relatietype, de rol in de waardeketen, de grens van de maatstaf, de materialiteitsroute en het gebruik van het raamwerk vastleggen. Daardoor kunnen dezelfde brongegevens op verschillende manieren worden geaggregeerd zonder de beheersing te verliezen.

Zowel ESRS als IFRS S1/S2 beogen samenhangende informatie over duurzaamheidskwesties en financiële prestaties of financiële positie. Een gezamenlijk proces voor financiële effecten kan IRO’s koppelen aan opbrengsten, bedrijfskosten, kapitaaluitgaven, activa, verplichtingen, kasstromen, toegang tot financiering en kapitaalkosten. Finance moet de aansluiting op financiële plannen en overzichten beheren, terwijl duurzaamheids- en risicoteams de onderliggende IRO- en scenario-onderbouwing leveren.

ESRS voorziet in sectoragnostische thematische standaarden voor klimaat, verontreiniging, water, biodiversiteit, hulpbronnengebruik, vier sociale groepen en zakelijk gedrag. Materiële onderwerpen worden gerapporteerd via de relevante thematische standaarden en de algemene vereisten van ESRS 2, aangevuld met entiteitsspecifieke informatie wanneer materiële informatie niet voldoende wordt gedekt.

IFRS S2 voorziet in klimaatspecifieke vereisten. Voor andere duurzaamheidsgerelateerde risico’s en kansen vereist IFRS S1 dat de onderneming IFRS Sustainability Disclosure Standards toepast en bij het vaststellen van toepasselijke openbaarmakingsvereisten verwijst naar en rekening houdt met de toepasselijkheid van de SASB Standards. De onderneming kan ook andere bronnen in overweging nemen, waaronder GRI en ESRS, met inachtneming van de hiërarchie van IFRS S1 en zonder materiële informatie te verhullen.

Herzien ESRS vereist dat de duurzaamheidsverklaring wordt gepresenteerd in een afzonderlijk deel van het bestuursverslag, met inachtneming van voorgeschreven structuur- en kruisverwijzingsregels. IFRS S1 vereist duurzaamheidsgerelateerde financiële openbaarmakingen als onderdeel van financiële verslaggeving voor algemene doeleinden en gelijktijdig met de gerelateerde financiële overzichten, hoewel toegestane regelingen voor de locatie per rechtsgebied kunnen verschillen.

De claims moeten afzonderlijk worden beheerst. Een onderneming mag alleen verklaren dat zij voldoet aan IFRS Sustainability Disclosure Standards wanneer zij aan alle toepasselijke vereisten voldoet. Een ESRS-verklaring moet de basis van opstelling identificeren en voldoen aan het EU/nationale wettelijke kader en de toepasselijke ESRS. Een verklaring dat openbaarmakingen “in overeenstemming zijn met” een ander framework moet definiëren of daarmee gedeelde gegevens, geselecteerde mapping, substantiële naleving of volledige naleving wordt bedoeld.

Ook assurance volgt verschillende routes. Assurance onder ESRS maakt deel uit van het wettelijke kader van de Accounting Directive/CSRD en de nationale implementatie. IFRS S1/S2 leggen zelf geen assurance op. Eén assurance-opdracht kan beide verslaggevingsgrondslagen omvatten als de beroepsbeoefenaar, criteria, reikwijdte en wettelijke vereisten dit toestaan, maar het rapport moet de criteria en conclusie voor elk onderwerp identificeren.

Bevestig wettelijke en vrijwillige grondslagen. Identificeer welke entiteiten ESRS moeten toepassen, welke IFRS S1/S2 of lokale ISSB-standaarden toepassen en welke claims beoogd zijn.

Leg de rapporterende entiteit vast. Breng beide grondslagen in overeenstemming met de financiële overzichten en documenteer eventuele aanvullingen op het niveau van dochterondernemingen of lokale entiteiten.

Stel één universum van risico’s, kansen en impacts op. Gebruik stabiele ID’s voor aangelegenheden, locaties in de waardeketen en getroffen hulpbronnen of belanghebbenden.

Voer drie materialiteitsbeoordelingen uit. ESRS-impactmaterialiteit, ESRS-financiële materialiteit en IFRS-materialiteit voor beleggers, elk met bewijs en goedkeuring.

Breng openbaarmakingsvereisten en sectorspecifieke richtsnoeren in kaart. Identificeer gemeenschappelijke velden en resterende vereisten, met inbegrip van SASB-gerelateerde maatstaven.

Ontwikkel onderling verbonden financiële effecten. Breng aannames in overeenstemming met de financiële planning en overzichten en behoud de raamwerkspecifieke invalshoek.

Stel afzonderlijke grondslagen voor opstelling en nalevingsbeoordelingen op. Zorg dat wettelijke ESRS- en IFRS-claims onafhankelijk onderbouwd kunnen worden.

Ontwerp assurance en goedkeuring door het bestuur. Spreek criteria, reikwijdte en bewijs af vóór de definitieve opstelling; verkrijg een verklaring en goedkeuring voor beide raamwerken.

Waarom dit werkt: de formulering legt de twee materialiteitsgrondslagen en het gecontroleerde hergebruik van bewijs uit zonder gelijkwaardigheid te impliceren. De formulering moet worden aangepast aan de exacte locatie van de openbaarmakingen, de toepassing in het rechtsgebied, de editie van de standaarden, de rapporterende entiteit, de assurance-reikwijdte en de vraag of de entiteit een expliciete IFRS-nalevingsverklaring kan afleggen.