ISO 14060 Gaat in Openbaar Adviestraject

Net zero doelen maken nu standaard deel uit van bedrijfsduurzaamheidsrapportages. Het concept van ISO 14060 beschrijft een voorgesteld raamwerk voor hoe organisaties deze doelen structureren, ondersteunen met bewijs en vooruitgang richting net zero communiceren.

De International Organization for Standardization (ISO) is gestart met het openbaar adviestraject voor de ISO Net Zero Aligned Organizations Standard (ISO 14060) op 17 juni 2026. ISO beschrijft het concept als de werelds eerste internationale onafhankelijk verifieerbare norm voor geloofwaardige en uitgebreide net zero transitieplannen. Reacties worden ingediend via National Standards Bodies (NSB's), die nationale deadlines vaststellen.

Voor organisaties verschuift het concept de aandacht van net zero verklaringen naar het bewijs, de doelen en de verificatie erachter.

Wat ISO 14060 Is

ISO 14060 is een concept van een internationale norm over net zero voor organisaties. Het stelt principes, vereisten en richtlijnen vast voor het ontwikkelen, implementeren en communiceren van een net zero afgestemde route en voortgang in transitieplanning.

De norm wordt ontwikkeld om de ISO Net Zero Guidelines (IWA 42:2022) om te zetten in een verifieerbare Internationale Norm. ISO beschrijft het doel als het helpen van organisaties om geloofwaardige en verifieerbare voortgang richting net zero aan te tonen, in overeenstemming met de doelstellingen van het Paris Agreement.

Noelia Garcia Nebra, Hoofd Duurzaamheid en Partnerschappen bij ISO, zei: ISO 14060 is ontwikkeld om een wereldwijd overeengekomen kader te bieden dat organisaties helpt geloofwaardige transitieplannen op te stellen terwijl het veerkracht, innovatie en duurzame groei ondersteunt.

De internationale werkgroep wordt mede-voorgezeten door de British Standards Institution (BSI), de UK National Standards Body, en ICONTEC, Colombia's National Standards Body.

Wat het Concept Behandelt

ISO 14060 gaat niet alleen over het stellen van een net zero doel. Het concept behandelt de belangrijkste elementen die een organisatie nodig kan hebben ter ondersteuning van een publieke verklaring over haar net zero route, transitieplan of voortgang:

• broeikasgasinventarissen;
• Scope 1, Scope 2 en Scope 3 emissies;
• doelstellingen en tussentijdse doelen;
• activiteitsdoelen;
• transitieplanning en acties;
• koolstofkredieten en koolstofverwijderingen;
• voortgangsrapportage;
• netto nul claims;
• validatie en verificatie.

Activiteitsdoelen kunnen ook worden gemeten via niet-GHG-metingen, zoals energie-efficiëntie, het afstappen van fossiele brandstoffen en maatregelen gerelateerd aan ontbossing.

De ontwerpstandaard onderscheidt tussen organisatorische netto nul en globale netto nul. Organisatorische netto nul is wat een organisatie nastreeft binnen haar eigen bevoegdheden. Globale netto nul is het bredere resultaat waaraan organisaties gezamenlijk bijdragen.

Daarnaast scheidt zij netto nul van koolstofneutraliteit. Koolstofneutraliteit kan koolstofkredieten gebruiken naast emissiereducties. Volgens ISO 14060, kunnen kredieten niet worden gebruikt om te claimen dat doelstellingen voor het verminderen van broeikasgasemissies zijn behaald. Ze zijn niet volledig verboden. De ontwerpstandaard erkent ze als een bijdrage aan globale netto nul en staat ze toe als een mogelijke herstelmaatregel in bepaalde omstandigheden, waaronder wanneer een organisatie een tussendoel niet haalt.

Voor organisatorische netto nul moeten resterende emissies worden gecompenseerd met verwijderingen die aan kwaliteitscriteria voldoen.

Status en consultatieproces

ISO vermeldt ISO/DIS 14060 als in ontwikkeling en in de consultatiefase. Het Draft International Standard (DIS) stemmingstraject werd gestart voor 12 weken vanaf 17 juni 2026. In het Verenigd Koninkrijk meldt BSI dat de consultatie sluit op 17 augustus 2026 en dat de standaard wordt verwacht te worden gepubliceerd in 2027.

De raadpleging is niet beperkt tot ISO-leden zelf. Bedrijven, beleidsmakers, regelgevers, niet-gouvernementele organisaties, het maatschappelijk middenveld, onderzoekers, academici en individuen met relevante expertise of belangstelling kunnen deelnemen via het relevante NSB.

Elke NSB beoordeelt opmerkingen via haar nationale commissie. Vervolgens dient zij de nationale opmerkingen en een landstem in bij ISO.

ISO-normen zijn vrijwillig, tenzij ze elders worden genoemd, bijvoorbeeld in contracten, regelgeving of inkoopvereisten. ISO 14060 gebruikt shall voor vereisten die moeten worden nageleefd om conformiteit aan te tonen en claims te ondersteunen. Should duidt aanbevolen praktijk aan, may geeft een toegestane aanpak aan, en can beschrijft wat mogelijk is.

Voor wie het geldt

Het concept is van toepassing op publieke en private sector organisaties. Het bevat richtlijnen voor kleine en middelgrote ondernemingen, maar de SME-bijlage creëert geen aparte, lichtere basis voor conformiteitsclaims.

De standaard is niet van toepassing op gebieden of sectoren. Hij dekt ook geen producten, diensten, evenementen, merken of beweringen daarover.

ISO 14060 is voornamelijk ontwikkeld voor niet-financiële instellingen. Financiële instellingen kunnen het gebruiken voor hun niet-financieringsactiviteiten. Een aparte norm, ISO 32212:2026, behandelt de planning van de transitie naar net zero voor hun financieringsactiviteiten.

Claims, Scope 3 en Tussentijdse Doelstellingen

Veel organisaties publiceren al klimaatsdoelstellingen, transitieplannen of net-zero verklaringen. ISO 14060 koppelt deze verklaringen aan bewijs, eisen en claims.

Het ontwerp beschrijft vier stadia van claim:

• net zero-ambitie;
• transitieplan in lijn met net-zero
• voortgang in lijn met net zero;
• realisatie van netto nul uitstoot.

Elke fase heeft criteria. Claims moeten worden gevalideerd en geverifieerd. De richtlijnen staan validatie en verificatie door de eerste partij, tweede partij of derde partij toe, maar merken op dat belanghebbenden claims waarschijnlijk geloofwaardiger vinden wanneer ze worden gecontroleerd door een geaccrediteerde derde partij.

Scope 3 is ook belangrijk. Organisaties moeten significante Scope 3 emissies kwantificeren. Alle Scope 3 emissies zijn opgenomen in de langetermijn doelstellingen voor netto nul, terwijl tussentijdse doelen zich kunnen richten op significante categorieën.

De timing van tussentijdse doelen is een ander praktisch punt. Het eerste tussentijdse doel mag niet verder dan vijf jaar na het jaar van doelstellingstelling liggen. Latere tussentijdse doelen kunnen tot tien jaar uit elkaar liggen.

Wat als Volgend te Volgen

De consultatieperiode kan leiden tot wijzigingen in enkele van de meest praktische onderdelen van het concept: claimcriteria, Scope 3 dekking, de behandeling van koolstofcredits en -verwijderingen, herstelmaatregelen en verwachtingen ten aanzien van validatie en verificatie.

Een ander punt om te volgen is het ISO–GHG Protocol partnerschap dat in september 2025. werd aangekondigd. De richtlijn zegt dat relevante uitkomsten van dat werk kunnen worden overwogen in de laatste fasen van de definitieve tekst van ISO 14060.

Voor organisaties die al netto nul doelstellingen of transitieplannen publiceren, biedt ISO 14060 een nuttig referentiepunt voor gap-analyse. De hoofdvraag is of huidige openbaarmakingen het pad, de voortgang en de ingediende claim kunnen ondersteunen.