Duitsland heft Wet zorgplicht voor toeleveringsketens op ten gunste van EU-wetgeving
Duitsland staat op het punt haar nationale aanpak van zorgplicht in de toeleveringsketen te herzien. De onlangs aangekondigde plannen voor intrekking van de LkSG duiden op een verschuiving richting regelgeving die aansluit bij EU-kaderwetgeving, met gevolgen voor toekomstige duurzaamheidsverplichtingen van ondernemingen en rapportagepraktijken.
Als onderdeel van haar Directe Programma voor Bureaucratievermindering heeft de nieuwe Duitse coalitieregering aangekondigd de nationale Wet zorgplicht voor toeleveringsketens (LkSG) te willen intrekken. De aankondiging is opgenomen in het coalitieakkoord gepubliceerd op 9 april.
Bepalingen uit het coalitieakkoord betreffende de LkSG
De afschaffing van de LkSG is bevestigd in het coalitieakkoord tussen de CDU, CSU en SPD. In het akkoord staat dat de LkSG zal worden afgeschaft en vervangen door een nieuwe wet over internationale maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemingen, bedoeld om de EU-richtlijn voor zorgplicht bedrijfsduurzaamheid (CSDDD) te implementeren op een wijze die 'minder bureaucratisch en handhaafbaar' is. De rapportageverplichtingen onder de LkSG worden per direct beëindigd en zijn niet langer van toepassing.
Totdat de nieuwe wetgeving in werking treedt, zullen de zorgplichtverplichtingen van de LkSG niet worden gesanctioneerd – behalve in gevallen van ernstige mensenrechtenschendingen. Bovendien steunde de coalitie het initiatief van de Europese Commissie Omnibus, dat gericht is op het verminderen en uitstellen van de EU-vereisten voor duurzaamheidsrapportage, met name voor het MKB.
Achtergrond: De Duitse Wet zorgplicht toeleveringsketen (LkSG)
De Duitse Wet zorgplicht toeleveringsketen (Lieferkettensorgfaltspflichtengesetz, of LkSG) is op 1 januari 2023 in werking getreden. Aanvankelijk van toepassing op bedrijven met meer dan 3.000 werknemers, werd de reikwijdte vanaf 1 januari 2024 uitgebreid tot ondernemingen met meer dan 1.000 werknemers. De wet had echter ook indirect invloed op kleinere bedrijven die deel uitmaken van de toeleveringsketens van getroffen Duitse ondernemingen.
De wet stelde bedrijven met hoofdkantoor of activiteiten in Duitsland onder wettelijke verplichtingen om mensenrechten en milieunormen binnen hun wereldwijde toeleveringsketens na te leven. Ondernemingen moesten zorgvuldigheidsprocedures implementeren, regelmatige risicobeoordelingen uitvoeren en preventieve maatregelen nemen om negatieve effecten op mens en milieu te beperken.
De LkSG verwees expliciet naar internationale verdragen, waaronder die over dwangarbeid en de rechten van inheemse volkeren. Het doel was om mensenrechtenschendingen en milieuschade te voorkomen door proactieve risicobeoordeling en -beperking te integreren in het governanceproces van toeleveringsketens van bedrijven.
Context: Ontwikkelingen op EU-niveau – CSDDD en het Omnibuspakket
In mei 2024 heeft het Europees Parlement de Richtlijn zorgplicht bedrijfsduurzaamheid (CSDDD) aangenomen, die verplichte verplichtingen vastlegt voor grote bedrijven binnen en buiten de EU om nadelige mensenrechtelijke en milieueffecten te identificeren, te voorkomen en te beperken in hun operaties, dochterondernemingen en waardeketens.
Meer recent, in april 2025, stemde het Europees Parlement voor het verlengen van de omzettingsdeadline van de CSDDD. Volgens de herzien planning hebben EU-lidstaten nu tot 26 juli 2027 de tijd om de richtlijn in nationale wetgeving op te nemen, met bijbehorende vertragingen in de toepassing ervan. Deze aanpassingen maken deel uit van het bredere Omnibus vereenvoudigingspakket, gericht op het verlichten van nalevingslasten en het bieden van gefaseerde implementatiepaden voor KMO's en bedrijven.
Conclusie
De beslissing van Duitsland om de LkSG te vervangen door een nieuwe wet die is afgestemd op de CSDDD weerspiegelt een poging om de implementatie te stroomlijnen en de administratieve lasten te verminderen, terwijl men binnen het bredere EU-regelgevingskader blijft. Hoewel het coalitieakkoord nog formele goedkeuring door partijbesturen moet krijgen, wordt verwacht dat dit tegen eind april zal gebeuren. In plaats van een terugtrekking uit de verplichtingen inzake due diligence, vertegenwoordigt deze stap een verschuiving naar de harmonisatie van nationale wetgeving met de evoluerende EU-vereisten.
